Cùng thời về mặt tư tưởng

Hoàng Xuân Thịnh

Năm 1844, cách đây 165 năm, Karl Marx viết tác phẩm “Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hegel”, ông nói dân tộc Đức là, “Về mặt triết học, chúng ta là những người cùng thời với thế kỷ hiện nay, chứ không phải là những người cùng thời, về mặt lịch sử, với thế kỷ hiện nay”. Hồi đó, dân tộc Đức quá say mê tư duy trừu tượng mà chưa đủ điều kiện bắt tay giải quyết các vấn đề kinh tế thực tiễn của nước Đức. Trình độ phát triển kinh tế và chính trị của nước Đức kém xa so với nước Anh – nước phát triển nhất thế giới và được Marx cho là hình mẫu chính thức của kinh tế chính trị tư bản chủ nghĩa lúc đó. Marx cho rằng về mặt tư tưởng hay “về mặt triết học”, lúc đó người Đức đã suy nghĩ như những dân tộc phát triển, ít nhất là “trong chính trị, người Đức đã suy nghĩ điều mà các dân tộc khác đã làm”. Nhưng về mặt hiện thực hay “về mặt lịch sử”, nước Đức vẫn còn lạc hậu, nghèo đói, bết bát lắm. Marx trách dân tộc Đức rằng, “Tính trừu tượng và tính tự đề cao của tư duy bao giờ cũng đi song song với tính phiến diện và tính tầm thường của hiện thực Đức.”

Những gì Marx nhận xét về người Đức thời ông sống, theo tôi nghĩ, cũng đúng đối với người Việt Nam hiện nay. Về mặt tư tưởng, người Việt Nam đang thể hiện rằng họ cố gắng là những người cùng thời với thế giới hiện đại, nhưng còn rất lâu nữa người Việt Nam mới có thể cùng thời, về mặt hiện thực, với thế giới hiện đại. Người Việt Nam có thể vay mượn tư tưởng của thế giới hiện đại để phát triển tư tưởng của mình, nhưng sự phát triển hiện thực của kinh tế, giáo dục, văn hóa Việt Nam thì có thể phải giống như sự phát triển tự nhiên của một cái cây vậy, phải qua đầy đủ các giai đoạn mầm – chồi – cành – lá – nụ – hoa – quả. Tư tưởng đúng đắn đặt nền móng và thúc đẩy nhanh chóng quá trình phát triển tự nhiên của hiện thực, hiện thực đã phát triển lên một mức cao hơn sẽ thúc đẩy sự tìm kiếm và phát triển những tư tưởng mới. Nhưng đối với một nước còn kém phát triển như Việt Nam thì điều kiện để phát triển, trước hết, luôn luôn là phát triển tư duy, mặc cho “tính trừu tượng và tính tự đề cao của tư duy” có thể “đi song song với tính phiến diện và tính tầm thường của hiện thực”. Điều đáng suy nghĩ thực sự chỉ là, trong sự phát triển kinh tế của mình, dân tộc Việt Nam còn chưa “suy nghĩ điều mà các dân tộc khác đã làm” mà thôi.

Xét cho cùng, trong những nước phát triển nhất thế giới hiện đại thì, tư tưởng, chỉ là hình thức tư tưởng của hiện thực, và hiện thực, chỉ là hình thức hiện thực của tư tưởng. Nhưng sự phát triển đích thực luôn luôn chỉ có thể là sự phát triển của hiện thực.

13/5/2009

Advertisements

4 phản hồi

Filed under Các bài viết

4 responses to “Cùng thời về mặt tư tưởng

  1. Lucky

    Bài này cao siêu qua’, phải rảnh rỗi mới nghiền ngẫm được!!!!

  2. Ly

    Câu comment của bác có thể hiểu theo 2 cách:
    Cách 1: Phải rãnh rỗi có thời gian mới nghiền ngẫm được những thể loại này, viết những bài thế này.
    Trả lời:
    Phải gọi là tác giả biết cách phân bổ thời gian thì đúng hơn. Mỗi người khi sống đều có sở thích riêng của mình, có người thích nhậu nhẹt, gái gú, thích tán ngẫu, thích ra oai…riêng anh ấy khi rãnh rỗi chỉ thích đọc sách, nghiên cứu.
    Một tuần anh ấy vẫn dành được khoảng thời gian để viết 1 đến 2 bài, những bài anh ấy viết mình đều thấy rất bổ ích và đáng đọc, thuyết phục mãi anh ấy mới tạo blog này, mục đích là lưu tất cả những gì đã, đang và sẽ viết vào blog. Còn công việc, anh ấy cũng đang tham gia vào lĩnh vực kinh doanh, cũng bận rộn như bao doanh nhân khác.Tuy thế khả năng kiểm soát thời gian, quản lý được thời gian mình có một cách hợp lý cho mọi việc như cv, gia đình, viết bài thì anh ấy làm khá tốt. Cũng có những bài viết đã được đăng lên TBKTSG, anh ấy sẽ đưa lên blog từ từ bạn ạ!
    Có được những đọc giả quan tâm và hiểu ý nghĩa của các bài viết thế này thật là vui mừng. Đó chính là sự khích lệ, động lực để anh ấy tiếp tục viết những gì đã được đọc, được nghe, được thấy.

    Cách 2: Bài viết mang tính triết học, rất khó hiểu, trừu tượng nên đọc qua chưa thể hiểu ngay được mà cần có thời gian để suy ngẫm, phân tích. Bác nói rất chí lý, ngay khi post xong, anh ấy hỏi mình “em đọc có hiểu không?”, mình bảo “có” rồi nói ý của bài viết này là gì thì anh ấy cười “thế là vui rồi, vậy chắc sẽ có nhiều người hiểu, cứ sợ khó hiểu quá thì đọc sẽ chán”

  3. Lucky

    Bác suy diễn kỹ gớm nhỉ;-). Mình chỉ dám nghĩ theo op. 2 của bác thôi, hehe. Sáng nào mình cũng dậy sớm đọc báo trước khi đi làm, giờ vô đây cập nhật kiến thức & trao đổi kinh nghiệm, học hỏi rất hay.

    Mình có cảm tưởng hai bạn giống như một đôi tri kỷ bậc tiền bối trong các phim thể lọai kiếm hiệp, ngày ngày sáng tạo và truyền nghề cho dân gian. hihi, đùa tí cho vui thôi nhé!

  4. Ly

    Thật là vui khi biết blog này hàng ngày cũng có người vào chia sẽ như thế. Dù blog mới tạo hơn 2 tuần thôi nhưng bước đầu nhận được sự ủng hộ từ một số đọc giả thế này cũng là thành công rồi. Cảm ơn Lucky nhiều lắm!
    Lucky có ý gần đúng rồi đấy, tài thật đó! quả thật mình và tác giả (dịch và viết bài trên blog) ở ngoài là một đôi tri kỷ. Nhưng mục đích tạo blog này như lucky nói “ngày ngày sáng tạo và truyền nghề cho dân gian” thì không đúng đâu nhe! chúng ta đang ở lứa tuổi U20-U30, cái lứa tuổi cũng ko còn trẻ con, cũng chưa thể gọi là quá kinh nghiệm, hiểu biết nhưng lại là thế hệ tiếp bước của bậc ba mẹ chúng ta, chúng ta có thể nhận ra cái sai, cái đúng từ thế hệ trước, từ những va vấp thực tế mấy năm qua để bây giờ hy vọng chúng ta bắt tay vào sẽ làm tốt hơn. Bởi vậy, blog này ra đời với một mong muốn duy nhất, đó là chia sẽ thông tin và sự hiểu biết với nhau. Không chỉ anh ấy và mình mà còn những người bạn của anh ấy cũng rất mong nhận được sự chia sẽ, học hỏi lẫn nhau từ mọi người. Nếu Lucky có ý kiến nào, ý tưởng nào thú vị mà có thể chia sẽ được thì cứ tự nhiên nhe! đây không chỉ là một blog chỉ post lên những bài của anh ấy mà nó còn là một diễn đàn chung thảo luận về các thông tin kinh tế, kinh nghiệm kd, cuộc sống…

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s